ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޒު މައުމޫނު އަބްދުލް ގައްޔޫމު "ޖީ.ސީއެމް.ޖީ" (ޞަލީބާއި، ހަތްބޯރާހި ހިމެނޭ) ލަޤަބު އެތެރެކޮށްފައިވުމުން އެކަން ރައްޔިތުންގެ ޚާއްޞަމަޖިލީހުގައި ކުށްވެރިކޮށްފިއެވެ. ރައީސް މައުމޫނު ޖީ.ސީއެމް.ޖީ.އާއި ހަވާލުވެވަޑައިގެންފައިވަނީ 1997 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގައެވެ.

ޖީ.ސީއެމް.ޖީ.އާއި ރައީސް މައުމޫނު ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، އެލަޤަބު ރާއްޖެ އެތެރެކުރި މައްސަލަ ކުށްވެރިކުރައްވައި ދ.އަތޮޅު މެމްބަރު މުޙައްމަދު ރިޔާޒު ވިދާޅުވެފައިވަނީ "އަޅުގަނޑުމެން ރާއްޖެއަށް އެތެރެކޮށްފައި މިއޮތް ލަގަބަކީ ފަލަސްޠީނުގެ މުސްލިމް އަޚުނާއި ދެކޮޅަށް އެބައިމީހުން އަޅުވެތިކޮށް އެތާނގެ މުސްލިމް އަޚުން ނެތިކޮށް އެމުޤައްދަސް ބިމުން އިލާހީ ނޫރު ނައްތާލުމަށް މީލާތީ 1191 ން 1192 ން ނަޞާރާއިން ވަރަށް ވަރުގަދަ ލާއިންސާނީ މުޑުދާރު ޖަރީމާތަކެއް ހިންގި. އެފަހަރު އެމީހުންގެ ވެރިއަކަށް ހުރި މީހާ ހަނގުރާމައިގެ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ނަޞްރަށް އެދި ނަޞާރާ ފާދިރީ ޖޯޖްގެ ނަން ބޭނުންފުޅު. ހަމަ އެނަޞާރާ ވުޑް ފާދިރީ ޖޯޖްގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ޖީ.ސީއެމް.ޖީގެ ނަން މަޝްހޫރު ބޮޑު ލަޤަބު ވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ނުވަތަ ރިޔާސީ ގަނޑުވަރުގައި ފޮރުވާފައި. މިލަޤަބު ރާއްޖެއަށް އެތެރެކޮށްފައިވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކިނބިގަސްދޮށުގޭ މައުމޫނު އަބްދުލް ގައްޔޫމު" ކަމަށެވެ.

ރައީސް މައުމޫނު އެތެރެކޮށްފައިވާ ލަޤަބުގައި ހުރިކުރެހުންތަކާއި އޭގައިހުރި އެއްޗެހީގެ ތަފްސީލު ދެމުން ދ.އަތޮޅު މެމްބަރު މުހައްމަދު ރިޔާޒު ވިދާޅުވެފައިވަނީ "މި ޞަލީބުގެ އެއްފަރާތުގައިވާ ކުރެހުމަކީ ފާދިރީ ޖޯޖް ޝައިޠާނާ އޮބަހައްޓާ މައިތިރިކުރާކަމަށް ބުނާ ކުރެހުން. މީލާދީ 1818 ވަނަ އަހަރު ކިންގް ޖޯޖް ތަޢާރަފްކުރި މި ޞަލީބުގައި ނަޞާރާއިން އެބުނާ ޝައިޠާނާއަކީ މުސްލިމުންނަށް އެމީހުން ނިސްބަތްކުރާ އެއްޗެއް. އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި މުސްލިމުންނަކީ ޝައިޠާނުން. އެކަމަކު، އެ ޞަލީބަށް އަޅުގަނޑުމެން ރާއްޖޭގެ ގިނަ ބަޔަކު ރުހި ޤަބޫލުވެ އެ ރިސީވްކުރަން އެމަންޒަރު އަޅުގަނޑު ޓީވީން ދެކުނިން. އާދެ، ދެން އޮތް އެޞަލީބުގެ ނަން ނިސްބަތްވާ ދެވަނަ ފަރާތް. އެއީ މައިކަލް އާދެ، ޞަލީބު. އަނެއް ފުށުގައިވަނީ ޑްރޭގަން ނުވަތަ ހަތްބޯރާއްސަކާއެކު މިބުނި މައިކަލްގެ ކުރެހުން. އެއީ އެ ހަނގުރާމައިގައި މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް އެމީހުން ހިތްވަރާއި ގަދަކަން ދައްކައިދޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ އެއްޗެއް." ކަމަށެވެ.

 ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ 1997 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު މިދެންނެވި ލަޤަބާއި ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި އިރު ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ސަރަހައްދުން ބައެއް ގެއްލިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ދިރާސާކުރައްވާ، ވިދާޅުވެފައިވަނީ 27 ޖުލައި 1997 ގައި އިގިރޭސިން ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ސަރަޙައްދުން ބައެއް ގެއްލިގެންދާގޮތަށް އެންގުމެއް އިޢުލާނު ކުރިއިރު ރައީސް މައުމޫނު އެލަޤަބާއި ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި ސަބަބާއިމެދު އެހެންގޮތަކަށް ވިސްނުމުގެ ޖާގައޮތްކަމަށެވެ. އަދި 1998 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގައި ނަޞާރާދީން ފެތުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފޮޓޯގްރާފަރުއާއި މައުމޫނުގެ އަރިސްބޭފުޅެއްގެ މަސްލަހަތު އޮންނަ އޭއެމްޑީސީ ގައި ތިއްބެވި ޑޮކްޓަރުންތަކެއް ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލަން ޖެހުނުކަން އެފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.