ކިނބިގަސްދޮށުގޭ މައުމޫނު އެދައްކާ ވާހަކަތަކާމެދު އަޖައިބުނުވާ މީހަކުގެ ސިކުނޑިއަށް ހުންނާނީ ހަމަރަނގަޅަށްވެސް، ކުކުންފަދަ ޠާހިރު އެއްޗެއް އެޅި ތަޣައްޔަރުވެފައެވެ..... މިއަދަކު ދެން ވޯޓުދޭންވީ މިވެނިގޮތަކަށޭ ކިޔާނެކަމެއްނެތެވެ. މިނޫސް ނުކުންނައިރު ވާނެއެއްޗެއް އޮންނާނީ ވެނިމިފައެވެ. އެހެންވީމާ މިއަދުއޮތީ އެންމެ ވާހަކައެކެވެ. އެއީ، މައުމޫނަށް މެޖޯރިޓީ ނުލިބިއްޖިއްޔާ ކަލާނޯއޭ ބުނުމެވެ. ލިބިއްޖިއްޔާ (ހުވާކޮށްފައި ބުނުމެވެ.) ދިވެހިރައްޔިތުންގެ  މިދުނިޔެއާއި ފަހުދުނިޔެއާ ދެދުނިޔެ ހަލާކުވާނެއެވެ. އަޅެ، މިދޮގެއްހެއްޔެވެ. ކަލޭމެންކުދިން އުފަންވީ އެދުމަޤްރާޠުގެ ތެރެއަށެވެ. އެމައިނޯރިޓީގެ ތެރެއަށެވެ. ކިނބިގަސްދޮށުގޭ މައުމޫނަށް ވެރިކަން ލިބިގެން، ފުރަތަމަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީސް އިންތިޚާބުއޮތީ 1980މ ވަނައަހަރުއެވެ. އޭގެފަހުން ބަރާބަރު 5 ފަހަރު، މައުމޫނުގެ ދުމަޤްރާތުގެދަށުން އިންތިޚާބު ބާއްވައިފިއެވެ.  ހުރިހާ ފަހަރަކުވެސް، އެކެއްދެމީހެއްނޫނީ، މުޅީންވެސް "ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު ދަންނަމީހުން"ނެވެ. އެދުވަސްވަރު، އެބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތު އޮވެގެން ކަންކަން ކުރިގޮތުގެ ކުޑަދެތިންވާހަކައެއް ކަލޭމެންގާތު ބުނެދޭނަމެވެ. އަޣުލަބިއްޔަތުހޯދީ، ކުޑަކާފު ބޮޑުކާފުންނެވެ. އެއްބައިވަންތަ އެއްބައެއްވަންތަ ވަޙްދަތަކުންނޫނެވެ.
    
ފުރަތަމަކަމަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަން އަމިއްލަ މަންސަފާއަށް ވައްދާލުމަށްޓަކައި، ރައީސް އިބްރާހީމް ނާޞިރު އޮރިޔާންކޮށްލުމުގެ މަޝްރޫޢެވެ. އިބްރާހީމް ނާޞިރު، ދިވެހިޤައުމަށް ވެފައިވާ ޚިޔާނާތް ހޯދައިބަލައި ތަޙްޤީޤުކޮށް އިންސާފުކުރުމަށްޓަކައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކޮމެޓީއެއް ނެގިއެވެ. އެކޮމެޓީން، އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ މުޅި ޙަޔާތް އޯޑިޓް ކޮއްލިއެވެ. އަދި ނެތްހާޒިރުގައި ސަރިއަތަށް ފޮނުވިއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އެބުނާ މެޖޯރިޓީ މައުމޫނަށް ލިބުނީމާ، މަޖިލީހުން ފުރަތަމަ ކުރިކަމަކީ މިއެވެ. ރަނގަޅެއްނޫން ހެއްޔެވެ.
    
ދެވަނައަށް ކުރިކަމަކީ، އަރިއަތޮޅު މެންބަރު ޢަލީ މުޙައްމަދު ހުށަހަޅައި، އިބްރާހީމް ނާޞިރަކީ ބޮޑުވެގެންވާ މުޖްރިމެއް ކަމަށްބުނާ ޤަރާރެއް، މަޖިލީހުގެ އިއްތިފާޤުން ފާސްކުރުމެވެ. ވީއިރު، ނާޞިރަކީ ދިވެހިރާއްޖެއިން ތިންހަތަރު އަތޮޅު ވަކިވެ، ވަކިސަރުކާރެއް ހަދާފައިވަނިކޮށް، ދިވެހިސިޔާދަތު އަނބުރާ ހޯއްދަވައި، ހަތްދިހަ އެތައް އަހަރެއްގެ އިސްތިޢުމާރުން ދިވެހި ޤައުމަށް ސިޔާސީ މިނިވަންކަން ހޯއްދަވައި ދެއްވި، މިނިވަންކަމުގެ ލީޑަރެވެ. މައުމޫނުގެ މެޖޯރިޓީއޮތް މަޖިލީހަކަށް އެގޮތެއް ނޭނގެއެވެ. ކިހާ ހެއްވާ ހެއްޔެވެ.
    
ދެންކުރިކަމަކީ، އޭރު ދުނިޔޭގައި ތިބި، ކިލެގެކަމުގެ އިއްޒަތް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން އެކަން ނިގުޅައިގަތުމުގެ ބިލްފާސްކުރުމެވެ. މައުމޫނު ހަދާ އެކުލަވައި، މަޖިލީހަށް ފޮނުވި، ޤާނޫނުނަންބަރ 79/21 (79-2-16)  އިއްތިފާޤުން ފާސްކުރިއިރު، މައުމޫނުގެ ވެރިކަމަށްވީ އެންމެ 3މަހާއި 5ދުވަހެވެ. މިއީ "ކިލެގެކަމުގެ އިއްޒަތްދެވިފައިވާ މީހުންގެތެރެއިން މިހާރުދުނިޔޭގައި ތިބި މީހުންގެކިބައިން ކިލެގެކަމުގެ ޢިއްޒަތް ވަކިކުރުމުގެ ޤާނޫނު" އެވެ. ހަމައެކަނި ބޭނުމަކީ، ރައީސް ނާޞިރުގެ ނަމާގުޅުވާފައިވާ ސުމުއްވުލްއަމީރު.... ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުކަން ވަކިކޮށްލުމެވެ. ދެންއޭރު ކިލެގެކަމުގައި ތިބީ، އިގިރޭސީންގެ އަތްދަށުން ރާއްޖެ މިނިވަންވުމުގައި އެންމެ ގަދަފަަދަޔަށް ޤައުމީ މަސައްކަތް ކުރެއްވި ތިންވެރިންނެވެ. އިބްރާހީމް ނާޞިރަށް ރަންނަބަނޑޭރިކަމަށް ކޮލިލީ، ނިޝާން ޣާޒީގެ ޢިއްޒަތްތެރިވެރިޔާ (ނޣޢވ.ގެ) ލަޤަބާއި، ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެކަންދިނުމަށް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްތިފާޤުން 28 ޖުލައި 1965ގައި ފާސްކުރުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. ރަސްމީގޮތުން، ކޮލިކަލޭފާނު (ބާބާގޭ ދޮންމަނިކު) އެކޮލިލާފައިވަނީ 9 އޯގަސްޓް 1965ގައެވެ. އެކަންއުވާލީ، މައުމޫނުގެ ހިތުގައި ނާޞިރުގެމައްޗަށް އޮތް ހަސަދަވެރިކަން ފިލުވާލުމަށްކަމަށްވިޔަސް، މައުމޫނުގެ މަޖިލިސް މެޖޯރިޓީ އެކަން ފާސްނުކުރިނަމަކަ އެކަމެއްނުވީހެވެ. މައުމޫނު ވެރިކަން ފަށައިގަތީ މިކަހަލަ ބަދަލުހިފުމުގެ "މާތްވެގެންވާ" ރޫޙެއްގައެވެ. ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ، މަޖިލީހުގެ މެޖޯރިޓީއާއި މައިނޯރިޓީއެވެ. މިއަދު، ވާނީ ވަކިކޮންގޮތެއްހެއްޔެވެ. ހަމަ އެމައުމޫނެވެ.
    
މަޝްހޫރު ނޫޤާނޫނުއަސާސީ 17 އަހަރުން ހެދިހެދުން، ދުނިޔެ ސިއްސުވާލިއެވެ. ރޯމަނާއި މިޞްރުގެ ޤަދީމީ ޤާނޫނުއަސާސީވެސް އެއަށްވުރެ އަވަސްވާނެއެވެ. މައުމޫނުގެ މެޖޯރިޓީ، 17 އަހަރުން ނޫޤާނޫނުއަސާސީ ދުސްތޫރުހަދައި، ނަމޫނާ ދުމުޤްރާޠު ފާސްކޮއްލިއިރު.... ތިންބާރު ކިނބިގަސްދޮށުގެއަށެވެ. ސިފައިންނާއި ފުލުހުންނާއި ޖަލުތަކާއި ގޮޅާފޯހާއި ސުޕްރީމް ކޯޓު އެގެއަށެވެ. އެއްވެސްހާލެއްގައި ކަށްވަޅުގައިވެސް، ޢިއްޒަތްތެރި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޒު ގޮވައިގެން އެއްވެސް ދަޢުވާއެއް ނުކުރެވެއެވެ. މުސާރަފުޅާއި އިނާޔަތާއި ޙިމާޔަތާއި ވެލްފެއަރ އާއި ސާވިސް ޗާރޖާއި ޕޮކެޓްމަންޏާއި އިންސުއަރެންސްގެވާހަކަ ދައްކާކަށް އަމުރެއްވެސްނެތެވެ. ރަނާއި ޖަވާހިރުން، ކިސްރާ އަނޫޝަރުވާނުގެ ކޯލަށްވުރެ މޮޅުކޮށް، ހަވާގައި އުދުހޭ ޕަރީއެއްހެން އުޅުނަސް ވަރިހަމައެވެ. ނޫސްވެރިކަމެއް އޮޑިޓްކުރުމެއް ކޮރަޕްޝަން ބެލުމެއްނެތެވެ. މައުމޫނުގެ މެޖޯރިޓީ، އެމޮޅު ދުސްތޫރު ފާސްކޮށްލީއެވެ. އަދިވެސް ފާސްކުރާނެއެވެ. އެތިބީ ޑިކްޓޭޓަރުގެ އަތުން ލަވާކާންދޭ ޑިކްޓޭޓަރުންނެވެ.
    
 އެންމެފަހުން، ތިމާމެންގެއަތުން ކިއްސަރުކޮށް ބައްޓަންކުރި މަގުޗާޓު ފުޅައްތަކުބޭރަށް ދުއްވާލީހަމަ އެމެޖޯރިޓީއެވެ. އިސްލާޙީ އެޖެންޑާފުޅާ މުޅީން ފުށުއަރާގޮތަށް، ތުރީވިޕްލައިން ކޮނޑަށްލައިގެން އައިސް ޤާނޫނުއަސާސީ، ޚުންސާއަކަށް ހެދީ އެމެޖޯރިޓީއެވެ. "މަންމަގެ އުނގުން ފެށިގެން ކައްވަޅަށްދާންދެން ވެރިކަންކުރާށޭ" އޮންނަ ޝިޢާރާ އެއްގޮތަށް، ހަތްތޮށިމަތިން ދިޔަސް، އިއްޒަތްތެރި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެކަމުން އެންމެ ސުކުންތެއްގައިވެސް ވަކިނުވާނެހާ ގޮތްތައްބަލައި، އިންތިޤާލީބާބު ހޯޖާކުރީ ހަމަ އެމެޖޯރިޓީއެވެ. މިއަދު، ތިމަން ބޭޒާރުކޮށްފިޔޭ، އިންތިޚާބަށް ނުފޫޒުފޯރުވަނީއޭ، ވަޢުދުތަކާ ޚިލާފުވަނީއޭ ކިޔައިގެން، މޮޔަގެރިގަނޑެއްހެން ދުނިޔޭ އެންމެނަށް ސިޓީފޮނުވައި، ލާހޭރެންޖެހުނީ އެހެންވެގެންނެވެ. އަމިއްލައެދުމުން ބޮލާފޮށާއެޅީމައެވެ. އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާގައި، ދާއިމީ ރައީސެއް ހުންނަގޮތަށް، އިންތިޤާލީބާބު އިދިކޮޅަށް ބާއްވައިގެން، އެއްކަލަ މެޖޯރިޓީ ފާސްކުރީ، ހިތުން ތިމަންމެން އެފޮނިމީރު މާމުއިކާންކަމަށެވެ. ހިމާރަކަށް ދޮންކޭލެއް ނުކެވޭނެޔޭ ބުނާގޮތަށް، ކަތިވަޅި ގެއްލި މަރިޔަބުގެއްލި ކޮށިދަނޑުގެއްލި  ހެދިހުރިހާ މަކަރުހީލަތް ބޮލާއެޅި ބޭޒާރުވެ ފަޟީޙަތްވީ ހަމަ އެމެޖޯރިޓީގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއަދު، އިންތިޚާބަށް ނާޖާއިޒުނުފޫޒު ފޯރުވާނެ ފުރުޞަތު ސަރުކާރު ހިންގާޕާޓީއަށް ތަނަވަސްވީ، މަޖިލީހުގައި އޮތް މައުމޫނުގެ މެޖޯރިޓީގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދިވެސްވާނީ އެހެނެވެ. "ބަޅެއްގެނަގޫ، ތެދު ސަންފާ އޮނަކަށްލައި ދަމާލިއަސް ތެދެއްނުވާނެއެވެ." މައުމޫނާއި އޭނާގެ އަޢުވާނުންނަކީ، ރައްޔިތުންގެ ލެއިން ފެންވަރައިގެންތިބި ފައްކާ ޚިޔާނަތްތެރީންނެވެ.
    
ތިރީސްއަހަރު ވަންދެން، މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު އިސްލާމީ ޤައުމަކަށް  ދެވުނުއަނިޔާ، މައުމޫނު ހަނދާންވޭބާވައެވެ. ދިވެހިގައުމުގެ ނަސީބެއްހުރިއްޔަކާ، ދުވަހަކުވެސް، މައުމޫނަކަށް ސިޔާސީ ބާރެއް ނުލިބޭނެއެވެ. މާތްކަލާނގެ، އެގޮތް މިންވަރު ނުކުރައްވާށިއެވެ!!